1929 Buhranı

0
1755

1. Dünya savaşında itilaf devletlerinin yanında yer almasıyla savaşın sonucunu doğrudan etkileyen Amerika , savaş sırasında biriken altın rezervleri ve o dönem yükselen ekonomisiyle dünya üzerinde dikkat cekti.Öncelikle spekülasyonların bolca yapıldığı gayrimenkul inşaat sekterönü yatırımlar oldu burdaki yatırımlar daha cok florida , miami gibi eyaletler üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu spekülasyonların son bulmasından sonra artık yatırım o kadar cazip hale gelmedi ve coğu yatırımcı bu alandan cekilerek yatırımlarını Wall Street’te yönlendirdi. Büyük 5 spekülatörün büyük yatırımlarla piyasaya girmesi fiyatların gerçekten uzaklaşmasına sebep oldu. Bunun üzerine Federel Rezerv bankası 1929 dönemi yaz aylarında Faiz oranlarını %7 den %15 yükseltmesi piyasada paniğe yol actı ve herkesin aynı anda yatırımlarını cekmesiyle Piyasalar çöktü bu çöküşü önce bankalar daha sonra sanayi takip etti. 100 lerce yapısı bozuk banka iflass etti. Sanayi dünya üzerinde %42 azaldı. İşsizlik sayısı 50milyon kişiye ulaştı.O dönem yaşanan kuraklık sebebiyle tarım alanında üretim “sıfır” noktasına geldi.Bu olayların karşısında dönemin başkanı önlemler almaya çalıştı bunlar ; işsizliği azaltmak için istihdam , Efektif talep etkisini ortadan kaldırmak için işçi maaşlarını arttırma gitti.Bunların yanında krizden kurtulmanın yolu olarak Keynesci görüş savunuldu devletin piyasaya doğrudan müdahalesi etmesi gerektiği düşünenlerin sayısı arttı ve Keynesci düşünce hakim oldu.Bu düşünce olayı biraz yumuşatsada 2. Dünya savaşı cıkmasına sebep olmustur. Kriz Amerika kadar diğer ülkeleride etkilemiştir. Dış Ticareti durdurmuş başta sanayi ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye cok büyük zararlar vermiştir. Türkiye’ye ise Yansımaları , hammadde-tarım ürünleri fiyatlarında düşüş ile dış ticaret hadlerini Türkiye’nin aleyhine dönüştürdü ve tüm Dünya ile birlikte 1933 yılından itibaren devletçi politikaya geçiş görüşmüştür.

 

Süleyman Biçer.

Yazıyı Değerlendirin!
Paylaş