Açık Piyasa İşlemleri (A.P.İ)

0
6075

Merkez bankacılığı tarafından en yaygın olarak kullanan para politikası aracıdır.

A.P.İ  : Merkez Bankası’nın bankalarla Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) alım ve satımı yapmasıdır.

Açık piyasa işlemlerinin büyüklüğü ve zamanlaması tamamen Merkez Bankası tarafından belirlenir.Açık piyasa işlemlerinde Merkez Bankası şunları amaçlar ;

-Bankaların rezervlerini etkelemek,

-Parasal taban ve para arzını etkilemeki

-Faiz oranlarını etkilemek,

-Kredi koşullarını etkilemektir.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, para arzının ve ekonomideki likiditenin düzenlemesi amacıyla bünyesinde 1987 tarihinden itibaren açık piyasa işlemlerine başlamıştır.TCMB , bu piyasa bünyesinde DİBS’lerin doğrudan alım ve satımı ya da geri satım vaadiyle alım ve geri alım vaadiyle satım işlemleri yapabilmektedir.Örneğin piyasada likidite sıkıntısı yaşandığında TCMB bankacılık sistemi rezervlerinin geçici bir süre artırmak için aracı kuruluşlardan portföylerindeki DİBS’leri ileride belirli bir tarihte belli bir fiyattan ger, satmak vaadiyle satın almaktadır. Aynı şekilde  piyasada likidite fazlasının geçici olduğunu düşünüldüğünde TCMB portföyündeki DİBS’leri belirli bir vadede belirli bir fiyattan geri almak vaadiyle aracı kuruluşlara satılır.

TCMB yine piyasdaki likiditeyi düzenlemek istediğinde portföyündeki DİBS’leri satıp dolaşımdaki fonların bir kısmını geri çekebilmekte veya aracı kuruluşların ellerindeki DİBS’leri satın alıp piyasayı fonlayabilmektedir.TCMB açık piyasanın yaptığı bütün işlemler piyasadaki likiditeyi etkilediğinden diğer piyasaları da doğrudan etkilemektedir.Örneğin TCMB repo ihalesiyle piyasaya nakit verirse faiz oranları düşer tahvil fiyatları fiyatları artar.Diğer taraftan TCMB ters repo ihalesiyle piyasdan fonları geri cekmesi piyasadaki likiditeyi azaltacağından faizlerin yükselmesine tahvil fiyatlarının düşmesine neden olabilmektedir.

TCMB açık piyasa işlemlerini iki birim ile gerçekleştirilir

-Açık piyasa işlemleri (A.P.İ) müdürlüğü

-Para Piyasa Müdürlüğüdür.

Açık piyasa işlemleri çeşitleri ve kullanılan yöntemler:

-Likidite açığı yada fazlalığının geçici olduğu durumlarda :

REPO: likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre fonlanmasıdır.Merkez bankası repo konu olan menkul kıymetleri(DİBS’leri) işlemin vadesinde geri satmak üzere , belirli bir süre için satın alır , piyasaya likidite verir.İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.

TERS REPO: Piyasadaki likidite fazlalığını geçici bir süre için piyasadan çekilmesidir.Merkez Bankası , portföyündeki menkul kıymetleri DİBS’leri işlemin vadesinde geri almak üzere , belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını alır.İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.

Repo ve Ters Repo işlemlerinde maksimum vade 91 gündür.

-Likidite açığının yada fazlalığının kalıcı olduğu durumlarda

Doğrudan Alım : Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa , Merkez Bankası eksik olan likidite kadar Menkul kıymet satın alarak , piyasaya Likidite verir.

Doğrudan Satım : Piyasada kalıcı olarak likidite fazlalığı varsa , Merkez Bankası fazla olan likidite kadar Menkul kıymet satarak , piyasadaki likidite fazlasını alır.

Likidite Seneti İhracı :

1) Likidite senetleri Merkez Bankasınca 91 günü aşmayan vadelerde ihraç edilir.

2)Likidite senetleri iskontolu olarak ihraç edilir.

3) Likidite senetleri ,2. Piyasa işlemlerine konu edilebilir bu işlemlerin gerçekleşmesinde , işleme konu likidite senetlerinin takası ve saklanmasında sermaye piyasası mevuzaatının ilgili hükümlerine uyulur.

Alıntı = SPK Temel Düzey Lisanslama sınavlarına hazırlık. Dr Şenol babuşcu ve diğerleri

Süleyman Biçer

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • ak piyasa ilemleri
  • AÇIK PİYASA İŞLEMLERİ
  • repo ihalesi piyasaları nasıl etkiler
  • tcmb repo ihalesi piyasayı nasıl etkiler
  • açık piyasa
Paylaş