Arap Baharının Ekonomik Nedenleri

4
3910

Arap baharını tetikleyen faktörlere yönelik birçok unsur gösterilebilir ama mevcut ekonomik durumdan hareketle, bölge halkının yoksulluğunun, fakirliğinin, politik yapılardaki ekonomik ve politik kayırmacılığın ve yolsuzluğun en önemli nedenler olduğu söylenebilir( Akbağ, 2012: 53).
Arap isyanlarına neden olan önemli unsurlardan olan yoksulluk kavramı; Açlık, eğitimsizlik, barınacak bir evinin olmaması, bir işinin olmaması veya iyi bir işe sahip olmamak, özgür olamamak, siyasal yaşama katılamamak şeklinde tanımlamam mümkündür. Yoksulluk kavramı iki şekilde ele alınabilir. Mutlak yoksulluk, hanehalkı veya bireyin yaşamını sürdürebilecek asgari refah düzeyini yakalayamaması durumudur. Göreli yolsulluk ise, toplumda kabuledilebilir bir hayat standardının altında yaşayanlar yoksul olarak kabul edilir(Gündoğan, 2008: 42-43). Arap Ülkelerinde isyan eden halka baktığımızda, bunların büyük çoğunluğunun yoksul, sistem içinde daha iyi bir yere gidebilme ihtimali bulunmayan dezavantajlı kimseler olduğu görülmektedir. Bu nedenle isyanlar yoksul olan Arap ülkelerde cereyan etmiştir(Yılmaz, 2011: 65). Arap Baharının Yaşandığı bölge olan Orta doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde günde 2 dolardan az yaşayanların nüfus içinde yoksulluk oranı 2008 yılı itibariyle %13,9 iken Avrupa ve Orta Asya’da bu oran %2,2 olarak gerçekleşmiştir(World Bank).
Ekonomik olarak, yoksulluk, işsizlik, eğitimli gençlerin çaresizliği, genç nüfusun oluşturduğu demografik baskı, hayat pahalılığı ve ücretlerin çok düşük olması, sosyal adaletsizlik, yolsuzluklar, rüşvet, hukuktan yoksunluk, liderler ile liderlere yakın olanların ve bürokrasinin sahip oldukları ekonomik güç ve servetin oluşturduğu öfke hareketleri tetiklemiştir(SAE, 2011: 3).
Arap ekonomilerini işsizlik ve enflasyon açısından değerlendirecek olursak durumun hiç parlak olmadığını söyleyebiliriz

Arap Baharının Türkiye Ekonomisine Etkisi

Türkiye MENA ülkeleriyle siyasi ilişkilerde yaptığı atılımlar sayesinde ekonomik ilişkilerinin de hızlanmasına zemin hazırlamıştır. Ekonomik İlişkiler açısından yükselen bir trend izlendiği dönemde Suriye, Mısır ve Libya gibi ülkelerin belirsizlik içine düşmeleri o olumlu gelişmeyi aksatmıştır( Yakış, 2011: 121).
Türkiye ve MENA ülkelerinin, Arap baharı öncesinde ülkeden ülkeye değişse de Ekonomik ve siyasi ilişkilerinin iyi konumda olmasının temel nedeni 2002’den beri Ak parti iktidarının izlediği dış politikalarının olumlu etkisidir. Bölge ülkeleri ile Türkiye arasında ekonomik ilişkilerin iki boyutu vardır. Birincisi İhracat, ikincisi ithalattır(Genç, 2011: 54).
MENA’da bulunan bazı ülkelere bakıldığında Libya’ya yapılan ihracat 2010 ve 2011 yılları arasında hızlı bir düşüş yaşanırken, Türkiye’nin Bahreyn, Suriye ve Yemen gibi ülkelere yapmış olduğu ihracatta da azalmıştır. TÜİK’in verilerine bakıldığında Türkiye’nin bölgeye ihracatı 2009 yılında ciddi bir azalma meydana gelmiştir

Yazar: Muhammed AZAPOĞLU

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • arap bahar
  • arap baharının nedenleri
  • arap baharının türk ekonomisine etkisi
  • gündoğan 2008:42-43
  • libyada ekonomik yasamin hizla gelismesinin sebepleri
Paylaş
  • Şamil Uludağ

    Bence Arap Baharı gerek Türkiye için gerekse Arap Baharını yaşayan ülkeler için tam bir ekonomik çöküş. Bu durum Türkiye için henüz geçerli değil ama ileride çok zararlar yaşatacak..

  • iyi ama Türkiye Yunanistan’ın durumunda iken bile 2000li yılların başında böyle halk hareketleri protestolar olmadı. Bizim ülkemiz her şeyi başkasından bekleyen aza kanaat eden bir toplum olduğu için bu durumların Türkiye’de olmaması çok normal.

    • murat koçhan

      Ben zaten çıkıp protesto edelim demiyorum. Ortadoğu’daki hareketlilik bence yanlış yorumlanmış. Rakamsal olarak baktığımızda kişi başına düşen milli geliri bizden yüksek olan Libya, su ve elektrik bedava, petrol gelirinden halka pay verilen Libya tabi ki hatalar olmadı mı oldu. Her ülkede olduğu gibi. Mevcut durum eskisinden daha mı iyi.
      Türkiye ile Yunanistan’ın durumu çok farklı. Yunanistan Avrupa Birliği gibi bir organizasyona üye olmasına rağmen bu denli bir krize giriyor. Tek gelir kaynağı turizm geliri olmuş, avrupa’nın diğer ülkeleri ile rekabet edecek tek bir sektör bile kalmamış elinde. Serbest geçiş, düşük hatta neredeyse sıfır olan gümrük vergileri ticareti bitirmiş ülkede. Düşünün ki kendi para birimi bile yok, kriz döneminde merkez bankası para basıp genişletici maliye politikası uygulasın. Devalüasyon yapıp ithalatı kısıtlasın. Adamların en büyük egemenlik hakkı olan para basma hakkı bile yok. Türkiye bu kadar aciz duruma düşmemişti sanırım…

  • murat koçhan

    Bence çok eksik yazmışsınız…Arap baharının yaşandığı ülkeleri iyi incelemeden kestirip atmışsınız gibi geldi bana. Yoksulluk Türkiye’de de var, kişi başına açlık sınırı 1.150 tl ve bir ailenin yoksulluk sınırı 3.000 tl civarında iken asgari ücret net 775 lira ise türk halkı napsın. Bizim halkımızda mı çıksın ayaklansın, eli kanlı NATO askerlerine izin versin ülkemizi işgal etmesi için…Arap baharından sonrada Ortadoğu’nun hali aynı değişen bir şey yok, sadece mülkiyet el değiştirdi 🙂