Stagflasyon Nedir

Bu yazımızda sizlere ekonomi terimlerinden biri olan stagflasyon nedir açıklamaya çalışacağız. Stagflasyon, ekonomik durgunluk ile enflasyonun aynı yaşandığı makroekonomik duruma verilen addır. Bu durumda ekonomide işsizlik oranı artarken fiyatlarda hızla yükselmektedir.Kabul edilebilir ölçüde kısa bir zaman dilimi için(6ayla-1yıl arası) ekonomik büyümede bir gerileme yaşanırsa,Örneğin ; Uluslar ekonomi 2çeyrek(dönem) arka arkaya negatf büyüme gösterirse, bu durum resesyon olarak adlandırılır.2007 yılının 2. yarısından bu yana, ABD ekonomisi için bu süreç tartışılmaktadır.Eğer ekonomik büyümede gözlemlenen gerileme şiddetli ve derin ise ve uzun bir dönemi kapsıyorsa bu gerileme ise depresyon olarak tanımlanmaktadır.Örneğin , 1929 Dünya Ekonomik Buhranı ve 2001 yılında Türkiye’nin yaşadığı kriz gibi. 1970 yılında ingilizcede stagnant(durgun) ile inflation(enflasyon , fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve hissedilir artışı) kelimelerinin birleşmesinden türetilmiştir.

Hem Klasik iktisat teoreisinde hemde Keynesyen Teoride stagflasyon nedir sorusuna farklı cevap gelmektedir ,paradoksal bir durumdur(normalde enflasyonla işsizlik arasında ters orantı mevcuttur biri düşerken diğeri yükselir;  ancak stagflasyon ortamında her ikiside yükselmektedir).Her 2 kuram çercevesinde açıklanması olanaksızdır.

Ekonomilerde enflasyonun ortaya cıkması, toplam talebin toplam arzı aşıcak derecede artması sonucudur.Toplam arz toplam talepteki artışı karşılayamamaktadır.Çünkü ekonomide istihdam edilerek üretimi arttırcak iş gücü kalmamıştır , ekonomi tam istihtamdadır.Oysa durgunluk , istihdamın düşmesidir.

Gelişmekte olan ülkelerde kronikleşmiş bir düşük istihdam görülür.Toplam talebin artması durumunda ki bu ülkelerde kronikleşmiş bir toplam talep fazlası vardır.Toplam arz , istihdam edilebilecek serbest iş gücü olmasına karşın arttırılamaz.Çünkü üreticiler , üretim araclarında ve iş gücünde gerekli artışı sağlayacak   finansman olanaklarından yoksundurlar.Bu ülkelerde , sanayileşmiş ülkelerin aksine olarak sermaye talebine uyum sağlayacak kadar esnek bir sermaye arzı yoktur.Dolayısıyla bu ülkeler , tam istihdamda olmasalar bile , sonuç itibariyle tam istihdam koşullarında bir ekonomi gibidirler , talep artışı , enflasyonist bir etki yaratır. İşte stagflasyon nedir artık biliyoruz.

Oysa sanayileşmiş ülkelerde, herhangi bi nedenle ekonominin tam istihdamın altında olması durumunda , toplam talep artışı , istihdam artışını , dolayısıyla arz artışını getirir ve fiyat seviyesi dengelenir. Eğer ekonomi tam istihdam ise , istihdam artışı sağlanamıcağı için -tüm iş gücü olanakları kullanılmaktadır-  arza artışı sağlanamaz.Bu durumda toplam talep artışı , enflasyonist baskı yaratacaktır.

Stagflasyon ortamında ise ülke ekonomisi , hem gelişmekte olan bir ülke ekonomisinin , hemde sanayileşmiş bir ülke ekonomisinin tepkilerini vermektedir.

Alıntı = SPK Temel Düzey Lisanslama sınavlarına hazırlık. Dr Şenol babuşcu ve diğerleri

Süleyman biçer

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • stagflasyon
  • stagflasyon nedir
  • stagflasyon krizi
  • 1929 krizi stagflasyon
  • stogfasyon nedir

Açık Piyasa İşlemleri (A.P.İ)

Merkez bankacılığı tarafından en yaygın olarak kullanan para politikası aracıdır.

A.P.İ  : Merkez Bankası’nın bankalarla Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) alım ve satımı yapmasıdır.

Açık piyasa işlemlerinin büyüklüğü ve zamanlaması tamamen Merkez Bankası tarafından belirlenir.Açık piyasa işlemlerinde Merkez Bankası şunları amaçlar ;

-Bankaların rezervlerini etkelemek,

-Parasal taban ve para arzını etkilemeki

-Faiz oranlarını etkilemek,

-Kredi koşullarını etkilemektir.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, para arzının ve ekonomideki likiditenin düzenlemesi amacıyla bünyesinde 1987 tarihinden itibaren açık piyasa işlemlerine başlamıştır.TCMB , bu piyasa bünyesinde DİBS’lerin doğrudan alım ve satımı ya da geri satım vaadiyle alım ve geri alım vaadiyle satım işlemleri yapabilmektedir.Örneğin piyasada likidite sıkıntısı yaşandığında TCMB bankacılık sistemi rezervlerinin geçici bir süre artırmak için aracı kuruluşlardan portföylerindeki DİBS’leri ileride belirli bir tarihte belli bir fiyattan ger, satmak vaadiyle satın almaktadır. Aynı şekilde  piyasada likidite fazlasının geçici olduğunu düşünüldüğünde TCMB portföyündeki DİBS’leri belirli bir vadede belirli bir fiyattan geri almak vaadiyle aracı kuruluşlara satılır.

TCMB yine piyasdaki likiditeyi düzenlemek istediğinde portföyündeki DİBS’leri satıp dolaşımdaki fonların bir kısmını geri çekebilmekte veya aracı kuruluşların ellerindeki DİBS’leri satın alıp piyasayı fonlayabilmektedir.TCMB açık piyasanın yaptığı bütün işlemler piyasadaki likiditeyi etkilediğinden diğer piyasaları da doğrudan etkilemektedir.Örneğin TCMB repo ihalesiyle piyasaya nakit verirse faiz oranları düşer tahvil fiyatları fiyatları artar.Diğer taraftan TCMB ters repo ihalesiyle piyasdan fonları geri cekmesi piyasadaki likiditeyi azaltacağından faizlerin yükselmesine tahvil fiyatlarının düşmesine neden olabilmektedir.

TCMB açık piyasa işlemlerini iki birim ile gerçekleştirilir

-Açık piyasa işlemleri (A.P.İ) müdürlüğü

-Para Piyasa Müdürlüğüdür.

Açık piyasa işlemleri çeşitleri ve kullanılan yöntemler:

-Likidite açığı yada fazlalığının geçici olduğu durumlarda :

REPO: likidite sıkışıklığında piyasanın kısa vadede, geçici süre fonlanmasıdır.Merkez bankası repo konu olan menkul kıymetleri(DİBS’leri) işlemin vadesinde geri satmak üzere , belirli bir süre için satın alır , piyasaya likidite verir.İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.

TERS REPO: Piyasadaki likidite fazlalığını geçici bir süre için piyasadan çekilmesidir.Merkez Bankası , portföyündeki menkul kıymetleri DİBS’leri işlemin vadesinde geri almak üzere , belirli bir süre için satarak piyasadaki likidite fazlalığını alır.İşlemin vadesinde ters işlem gerçekleşir.

Repo ve Ters Repo işlemlerinde maksimum vade 91 gündür.

-Likidite açığının yada fazlalığının kalıcı olduğu durumlarda

Doğrudan Alım : Piyasada kalıcı bir likidite sıkışıklığı varsa , Merkez Bankası eksik olan likidite kadar Menkul kıymet satın alarak , piyasaya Likidite verir.

Doğrudan Satım : Piyasada kalıcı olarak likidite fazlalığı varsa , Merkez Bankası fazla olan likidite kadar Menkul kıymet satarak , piyasadaki likidite fazlasını alır.

Likidite Seneti İhracı :

1) Likidite senetleri Merkez Bankasınca 91 günü aşmayan vadelerde ihraç edilir.

2)Likidite senetleri iskontolu olarak ihraç edilir.

3) Likidite senetleri ,2. Piyasa işlemlerine konu edilebilir bu işlemlerin gerçekleşmesinde , işleme konu likidite senetlerinin takası ve saklanmasında sermaye piyasası mevuzaatının ilgili hükümlerine uyulur.

Alıntı = SPK Temel Düzey Lisanslama sınavlarına hazırlık. Dr Şenol babuşcu ve diğerleri

Süleyman Biçer

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • ak piyasa ilemleri
  • AÇIK PİYASA İŞLEMLERİ
  • repo ihalesi piyasaları nasıl etkiler
  • tcmb repo ihalesi piyasayı nasıl etkiler
  • geçici piyasa rezervi nedir

1929 Buhranı

1. Dünya savaşında itilaf devletlerinin yanında yer almasıyla savaşın sonucunu doğrudan etkileyen Amerika , savaş sırasında biriken altın rezervleri ve o dönem yükselen ekonomisiyle dünya üzerinde dikkat cekti.Öncelikle spekülasyonların bolca yapıldığı gayrimenkul inşaat sekterönü yatırımlar oldu burdaki yatırımlar daha cok florida , miami gibi eyaletler üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu spekülasyonların son bulmasından sonra artık yatırım o kadar cazip hale gelmedi ve coğu yatırımcı bu alandan cekilerek yatırımlarını Wall Street’te yönlendirdi. Büyük 5 spekülatörün büyük yatırımlarla piyasaya girmesi fiyatların gerçekten uzaklaşmasına sebep oldu. Bunun üzerine Federel Rezerv bankası 1929 dönemi yaz aylarında Faiz oranlarını %7 den %15 yükseltmesi piyasada paniğe yol actı ve herkesin aynı anda yatırımlarını cekmesiyle Piyasalar çöktü bu çöküşü önce bankalar daha sonra sanayi takip etti. 100 lerce yapısı bozuk banka iflass etti. Sanayi dünya üzerinde %42 azaldı. İşsizlik sayısı 50milyon kişiye ulaştı.O dönem yaşanan kuraklık sebebiyle tarım alanında üretim “sıfır” noktasına geldi.Bu olayların karşısında dönemin başkanı önlemler almaya çalıştı bunlar ; işsizliği azaltmak için istihdam , Efektif talep etkisini ortadan kaldırmak için işçi maaşlarını arttırma gitti.Bunların yanında krizden kurtulmanın yolu olarak Keynesci görüş savunuldu devletin piyasaya doğrudan müdahalesi etmesi gerektiği düşünenlerin sayısı arttı ve Keynesci düşünce hakim oldu.Bu düşünce olayı biraz yumuşatsada 2. Dünya savaşı cıkmasına sebep olmustur. Kriz Amerika kadar diğer ülkeleride etkilemiştir. Dış Ticareti durdurmuş başta sanayi ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye cok büyük zararlar vermiştir. Türkiye’ye ise Yansımaları , hammadde-tarım ürünleri fiyatlarında düşüş ile dış ticaret hadlerini Türkiye’nin aleyhine dönüştürdü ve tüm Dünya ile birlikte 1933 yılından itibaren devletçi politikaya geçiş görüşmüştür.

 

Süleyman Biçer.

Yazıyı Değerlendirin!

Dışsallıklar Ekonomi’de dışsallık nedir

Dışsallık, bir üretim veya tüketim faliyetinin bu üretim veya tüketim faliyetlerine katılmayanların fiyatlara yansıtmaksızın etkilemesidir.etkileme olumlu olursa pozitif dışsallık olumsuz olursa negatif dışsallık meydana gelir. Dışsallıklar 4 e ayrılır bunlar ;

a)Üreticiden-Üreticiye dışsallık

b)Üreticiden-Tüketiciye dışsallık

c)Tüketiciden-Üreticiye dışsallık

d)Tüketiciden-Tüketiciye dışsallık

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • ureticiden tuketiciye pozitif dissallik
  • dissallik ne demek
  • dışsallık nedir
  • üreticiden tüketiciye dışsallık örnekleri
  • pozitif dissallik örnek

Örümcek Ağı Teoremi (Cobweb Teoremi)

Cobweb Teoremi, bazı piyasalarda,fiyatlarda görülen dönemsel ve sürekli dalgalanmaları açıklamaya yönelik bir teorik yapıdır. Özellikle tarımsal işletmelerin her yıl,topraklarının ne kadarını hangi ürünlerin üretimine tahsis edecekleri kararının alınması sırasında,bir önceki yılın piyasa fiyatlarını dikkate almaları neticesinde,tarımsal mal fiyatlarının gösterdiği yıllık dalgalanmalar açıklanmaktadır. Dönemler boyunca meydana gelen fiyat dalgalanmalarının oluşturduğu şekiller örümcek ağına benzediği için bu ismi almıştır.Dönemler arası fiyat hareketleri sürekli dalgalanma,dengeye yönelen dalganma ve dengeden uzaklaşan dalgalanma şeklinde karşımıza çıkabilmektedir.

Sürekli dalgalanma,arz ve talep eğrilerinin eğimleri birbirine eşit ise,fiyat ve miktardaki dalgalanma dönemden döneme aynı oranda değişerek,sürüp gidecek ve piyasa edngesi bozulduğu taktirde bir daha dengeye ulaşmak mümkün olmayacak.Dengeye yönelen dalganma da, bir tarımsal ürünün talep eğrisi,arz  eğrisine oranla daha yatık ise (talep eğrisinin eğimi daha az ise ), cari piyasa fiyatı her hangi bir nedenden ötürü denge fiyatından sapma gösterdiğinde, bu malın fiyatı yıllar süresince, giderek dengeye yaklaşan bir şekilde dalganlanma sergileyecektir.

Dengeden uzaklaşan dalgalanma ise, bir malın talep eğrisinin eğiminin arz eğrsinin eğiminden daha büyük olması(arz eğrisinin daha yatık olması) durumunda, bu malın talep edilen miktarında meydana gelen bir artış, üretim dönemlerine paralel olarak, piyasa fiyatının giderek dengeden uzaklaşan bir biçimde dalgalanma sergilemesine yol açacaktır.

 

Yazar : Süleyman Biçer                                             https://twitter.com/suleymanbcr

 

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • orumcek agi teoremi
  • cobweb teoremi
  • orumcek agi teorisi
  • rmcek a
  • örümcek ağı teoremi grafiği

Hisse Senetleri Piyasasında Kotasyon

        Kotasyon, hisse senetleri piyasasında işlem görmesi istenen hisse senetlerinin ilgili mevzuattaki şartlara bağlı kalarak pazar listesine kayıt edilmesinin ve işlem görmesinin kabul edilmesidir.Hisse senetleri piyasasında işlem görecek hisse senetlerinin bırsaya kote ettirlimesi zorunludur.Menkul kıymet borsasında kote ettirilimemiş menkul kıymetler,kot dışı pazar adı verilen pazarlarda işlem görebilmektedir.

Bir hisse senedinin hisse senetleri piyasasında işlem görmek için borsaya ilk kez kote ettirilmesine “İLK KOTASYON” adı verilmektedir.Daha önce borsaya kote ettirilmiş senetlere ilave olarak sermaye artırımı ile ihraç edilen senetlerin kote ettirilmesine ise “İLAVE KOTASYON” adı verilmektedir.

Menkul kıymetlerin borsa kotuna alınması için yapılan başvuruların , yönetmelikte belirtilen esaslar çercevesinde incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yükümle olan İMKB bünyesindeki ilk birim Kotasyon Müdürlüğüdür.Ancak bir hisse senedinin  borsa kotuna alınıp alınmamasına İMKB Yönetim kurulu karar vermektedir.

Bir menkul kıymetin ilgili pazara kabulüne,ihraçcı kuruluşun veya elinde söz konusu menkul kıymetten Yönetim Kurunlu’nca tespit edilecek asgari miktarda bulunduran borsa üyeleri ile ilgili menkul kıymetin halka arzına aracılık hizmeti veren aracı kuruluşun başvurusu üzerine Yönetim Kurulu karar verebilir.Aracı kuruluşlarca kotasyon başvuru yapılmış ise ilgili ortaklık gerekli tüm bilgi ve belgeleri Borsa’ya vermekle ve kotasyon ücretlerini zamanında ödemekle yükümlüdür.

 

 

https://twitter.com/suleymanbcr

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • hisse senetleri kotasyon nedir
  • borsaya kote edilmiş hisse senetleri

Devletin Egemelik Hakkını Kullanarak Elde Ettiği Gelirler

Devletin egemenlik hakkını kullanarak elde ettiği gelirlerin başında vergi ve benzeri  gelirler gelmektedir.Ayrıca zorunlu borçlar,para basımı,mali tekeller,para cezası uygulamasından sağlanan gelirler de devletin egemenlik hakkını kullanarak elde ettiği gelirler arasında yer alır.Gelirleri şu şekilde sıralayabiliriz ;

1)Vergiler

2)Harçlar

 3) Resim

4)Fon Gelirleri

5)Şerefiye

6)Parafiskal Gelirler

7)Zorunlu Borçlanmalar

8)Para Basımı

9)Mali Tekeller

10)Para Cezaları                      dır.

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • devletin egemenlik hakkını kullanarak elde ettiği gelirler
  • devletin egemenlik hakkına dayanarak elde ettiği gelirler
  • devletin egemenlik hakkına dayanmadan elde ettiği gelirler
  • devletin egemenliginden dolayi elde ettigi gelir
  • devletin egemenlik hakkına göre elde ettigi gelirler

Serveti 22 milyar $ harcadığı 20 $

Çin’in 3. büyük içecek üreticisi olan Wahaha Group’un patronu Zong Qinghou (66) 21.6 milyar dolarlık servetiyle ülkenin en zengin işadamı.

ABD’li Bloomberg Haber Ajansı Çinli Zong Qinghou’nun Wahaha gruptaki hisse oranının daha önce tam olarak bilinmediğini, ancak bu hafta başında grubun yüzde 80’inin kendisine ait olduğunun açıklandığını yazdı.

Batı basını daha önce grubun yüzde 40’ının kendisine ait olduğu bilgisiyle hareket ediyordu. Yüzde 80’lik hisseyle Zong Qinghou’nun serveti 21.6 milyar dolar olarak hesaplanıyor.

Bu durumda daha önce en zengin Çinli olarak bilinen arama motoru Baidu’nun kurucusu Robin Li’den 13.4 milyar dolar daha zengin durumda.

Dünyanın en zengin 23’üncü ismi olan Zong Qinghou günde sadece 20 dolar harcadığını söylüyor. Çin’de 60 fabrikası bulunan Wahaha grubu gazlı içeceklerin yanı sıra gıda ve bebek maması üretiminde de var

 

 

Yazar : Süleyman Biçer

Yazıyı Değerlendirin!

Tahviller

Sermaye piyasalarında dolaşımda kullanılan borçlanma araçlarının en önemlilerinden birisi tahvildir.Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddesinde : anonim ortaklıkların ödünç para bulmak için,itibari değerleri eşit, ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senedi olarak tanımlanmaktadır.

         TAHVİL :Devlet, kamu kurumları ve anonim şirketlerin ödünç para bulmak için itibari kıymetleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senetleridir.

Tahvil  basit olarak borçlanmayı ifade eder.Bir tahvile yatırım yapıldığında,aslında ödünç para verilmiş olur.Karşılığında ise;

1.Anapara ve

2.Belirli bir oranda (Kupon Oran-Faiz Oranı)getiri elde edilir.Tahvil hamilinin bir şirkete kullandırdığı sermaye yabancı sermayedir ve tahvill hamili, tahvili çıkaran kuruluşun uzun vadeli alacaklısıdır.

Borç verilen paranın geri dönüşü tahvil çıkaran kuruluş tarafından garanti edilir ve bu kuruluş ödünç verilen parayı telafi etmek için yatırımcıya belirli bir oranda faiz ödemesi yapar.Tahvil aracılığı ile borç toplayan taraf şirketler olabilceği gibi, Türkiye’de çok yaygın olarak görüldüğü üzere “Devlet”de olabilmektedir.Türkiye’de  iç borçlanma amacıyla , halka arzlar ve ihaleler aracılığı ile halktan borç toplamak için kuallnılan menkul kıymetler , Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu‘dur.

Türkiye’deki uygulamaya göre anonim ortaklıklar,ortak sayısını ve sermayesini artırmadan piyasaya başvurarak borçlanırlar ve karşılığında piyasada dolaşım yeteniği olan tahvil ihraç ederler.Bu bakış açısıyla bakıldığında tahvil, bir türfinansman aracı olarak da tanımlanabilir.

Yazar : Süleyman Biçer               https://twitter.com/suleymanbcr

Yazıyı Değerlendirin!

Haftaya Genel Bakış

Bu hafta İMKB,Dolar,Euro,Altın ve Önemli olan olaylara bir göz atalım

İMKB haftaya düşüşle başladı salı günü bu düşüş devam etti fakat düşüş sürekli olmadı ve haftanın geri kalan kısmını yükselişle kapattı

Dolar haftaya yükselişle başlamasına rağmen inişli cıkışlı bir grafik gösterdi ve haftayı düşüşle kapattı

Euro genel anlamda bu hafta kazandırdı sadece salı günü bir düşüş yaşadı haftanın geriye kalan günleri kazandırdı

Altın ise yükselişini sürdürmekte haftayı kayıpsız kapattı ve hergün kazandırdı bu yükselişle geçen seneki fiyatları tekrar yakaladı  gram fiyatı 100 lirayı aştı.

Emtianın analistlerine göre Merkez bankası hamleleri hayal kırıklığı yaratırsa gelecek ay altın %10 değer kaybedecek eğer Avrupada sorunlar çözülmez ise önümüzdeki hafta düşüş görülebilceği acıklandı.

Bu haftanın en merakla beklenen konuşmada Draghi Euro para değerini korunacağını acıkladı ve tahvil alımı yapılacağını acıkladı. Bilindiği üzere Mario Draghi 1 Kasım 2011 den itibaren Avrupa Merkez Bankası Başkanı olarak görev yapmakta.

Bu haftanın en cok kazandıran Hissesi Ascel oldu haftanın 4 günü en cok yükselen hisse senedi olarak göze çarptı.En cok değer kaybeden hisse senedi ise BALAT’ı söyleyebiliriz.

yazar : Süleyman Biçer                https://twitter.com/suleymanbcr

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • dolar haftaya genel bakış