Devalüasyonun Siyasi Tarihindeki Kısa İzdüşümü

0
1069

Öncelikle Devaülasyonun kelime anlamı ile yazıma giriş yapmak istiyorum. Devalüasyon, sabit kur sistemlerinde ödemeler dengesi açık veren ülkenin ulusal parasının dış satınalma gücünün, hükümetçe alınan bir kararla düşürülmesidir. Başka bir deyişle devalüasyon, bir devletin resmi para biriminin diğer ülke dövizleri karşısında değer kaybettirilmesidir.
Ülkemizde birçok defa Türk Lirasındaki hızlı değer kayıpları yaşamış ve İktidarda bulunan partinin değişmesine neden olmuştur. Dolar yukarı yönlü koridorda ilerlerken kitleleri takip etmiş oldukları liderlerinden ayrılıyor, Siyasetçiler bu durumdan endişe duyuyorlar. Devaülasyon tarihinin Atatürk sonrası devirden başlatacak olursak ilk defa Devaülasyon 1946 larda yapıldı. Aynı yıl seçim yapıldı ve tek partili dönemden beri iktidarda bulunun CHP aynı yıl kurulmuş olan Demokrat Partiye iktidarı kaptırdı ve o tarihten sonra seçimle hiçbir zaman iktidara gelemedi. 1958 yılında Adnan Menderes’in Başbakanlığını yaptığı hükümet ekonomik buhranlar neticesinde TL’yi Devaüle etmek zorunda kaldı ve Türk Lirası Dolar karşısında yaklaşık 3 kat değer kaybetti. Altında farklı sebeplerin de varlığından şüphemiz olmasa da 27 Mayıs 1960 da Ordu yönetimi el koydu ve diğer örneklerden farklı olmakla birlikte İktidarın yönetimden eli çektirilmiş oldu. 1970 yıllarında Başbakan Süleyman Demirel önderliğinde iktidarda olan Adalet Partisi Devaülasyon yapmak mecburiyetinde kaldı. 1 Dolar 9 TL dan 15 Tl ya çıktı ve Siyasi tarihimizdeki ünlü muhtıralardan ”12 Mart 1971” Muhtırası ile Demirel Hükümeti işlevini kaybetti. 1974-1980 yılları arasında doların hızlı yükselişine engel olamayan hükümetler bir bir dağılmak zorunda kaldı ve bu dönemde 7 ayrı hükümet görev yaptı. Mesut Yılmaz döneminde yaklaşık Dolar karşısında Türk Lirasında 2 katlık bir değer kaybı yaşanmış ve ANAP’ın tek başına iktidarı çok kısa sürmüştür. 1993 yılında iktidarı Demirel’den Çiller almış ve 3 yıllık bir zamanda Türk Lirasının Dolar karşısında kaybı Cumhuriyet Tarihindeki en yüksek oranlarını görmüştür ve DYP’nin iktidar dönemi de kısa sürede sona ermiştir. 1996 yılında Refah Yol Hükümeti Cumhuriyet Tarihimizde hatrı sayılır bir yeri olan diğer bir muhtıra ile (1997 28 Şubat) Erbakan ve Çiller siyaset sahnesinden adeta silindi. 1999 yılında kurulmuş olan DSP,MHP ve ANAP koalisyonu 1999-2001 yılları arasında Türk Lirasının Dolar karşında yaklaşık olarak 4 kat değer kaybetmesiyle birlikte yeniden seçim yapılması ile yaklaşık 13 yıldır süregelen AKP İktidarı başlamış oldu. AKP iktidarında ilk defa Devaülasyon Mayıs 2013 de yaşanmış olup ilk kez kalıcı olarak Dolar 1,80 TL nin üzerinde tutundu. Ve 15/04/2015 tarihinde dolar %1,45 liralık artışla 2,72 TL’yi geçti. Dalgalı kur sistemi uygulandığı için Devaülasyon halen sürüyor.
Kısa bir değerlendirme; Döviz kurunda meydana gelen hareketlerin siyasi tarihimizle çok yakından ilişkisi olduğu aşikardır. Türk Lirasının değer kaybetmiş olduğu dönemlerde Halk fakirleşmekle birlikte bir zamanlar oy vermiş olduğu partiden hızla uzaklaşmaktadır. Dolar değer kazandığı için İthalat yolu ile Ülkemize giriş yapan İthalat ürünlerinde önlenemez bir yükseliş olmakta ve Vatandaşın da bu oranda alım gücü düşmektedir. Henüz kuruluşundan beri 95 yıl gibi kısa bir süre geçmiş olmasına rağmen ülkemizde birçok defa Türk Lirasının ciddi değer kayıplarında iktidarın değiştiği görülmüştür. Yine bir seçim dönemi içindeyiz İktidarın değişip değişmesinden ziyade Ülkemizin refahı, huzuru ve kalkınması açısında iyi bir seçimin olması dileğiyle… Zamanınızı ayırdığınız için teşekkürler….

Yazıyı Değerlendirin!
Paylaş