Ekonomiye Nereden Bakıyorsunuz?

0
1748

Son günlerde ekonomi haberlerine baktıkça, bana sorulan “ekonomi nasıl, sence büyüme rakamlarımız iyi mi, bizi bir kriz bekliyor mu?” gibi soruların hepsine verdiğim cevap aynı:

“Ekonomiye nereden baktığınıza bağlı”.

Beni bu cevaba iten neden ana akım medya ya da yandaş medyanın ekonomi haberleri.

Ana akım medya ya da yandaş medya ekonomi ile ilgili haberlerinde ekonominin iyi olduğunu göstermek için her sene farklı bir makro ekonomik gösterge üzerinden haberlerini yapıyor. Daha doğrusu yaptığı haberlerin başlıklarını ona göre seçiyor.

Fazla geriye gitmeyelim ve son 3 yıla bakalım:

2009 yılında ana akım medya ekonomik gösterge olarak cari açığı seçmişti.

Nedeni 2008 yılında 41,5 Milyar $ olan cari açık, 2009 yılında 13,4 Milyar $’ a inmişti.

Örneğin CNN Türk bu haberi şu başlıkla verdi: “Cari açık yüzde 67 düştü”1

NTVMSNBC’ nin başlığı ise CNN Türk’e çok benziyor: “Cari açık 2009’da yüzde 67 azaldı”2

Ancak aynı medya grupları 2009 yılında Türkiye’nin ekonomik büyüme açısından %4,7 küçüldüğünü çok farklı başlıklarla verdiler.

CNN Türk çok ilginç bir şekilde 2009 büyüme rakamının açıklandığı tarihlerde nedense son 10 yıllık büyüme rakamları tablosu sunuyor ve şu başlıkla okuyucuların karşısına çıkıyor:

“İşte Son 10 Yılın Büyüme Rakamları”3

Herhalde CNN Türk son yıllardaki başarılı büyüme rakamları yanında biraz küçülmek çok önemli değil demeye getiriyor.

NTVMSNBC’nin başlığı yine CNN Türk’ü aratmıyor: “Ekonomi 8 Yıl Sonra Küçüldü”4

2010 ve 2011 yıllarında ana akım ve yandaş medyanın ekonomi haberlerinde makro ekonomik gösterge olarak büyüme rakamları seçilmişti. Nedeni ekonominin 2010 yılında %9,2; 2011 yılında %8,5 büyümesiydi. Ancak bu medya grupları için cari açık rakamları 2010 ve 2011 yılında ise tamamen gözden düştü. Çünkü 2010 yılında cari açık 46.6 Milyar $ iken, 2011 yılında 77 Milyar $ oldu.

Yani bir yandan ekonomi büyürken, diğer yandan cari açık hızla arttı.

Peki ana akım ve yandaş medya bu haberleri hangi başlıklarla verdi.

Örneğin Sabah gazetesinin 2010 ekonomik büyüme ve cari açık rakamlarının açıklandığı tarihlerde attığı manşetler şunlardı:

“Avrupa’nın birincisi Türkiye oldu”5

“Cari açık rakamları açıklandı”6

Samanyolu Haber’de Sabah ile aynı başlığı 2011 yılı rakamları için kullandı:

“Cari açık rakamları açıklandı”7

Bu örnekler çoğaltılabilir. İnternet üzerinden gazetelerin arşivlerinde bir arama yaparsanız hangi yıl hangi ekonomik göstergenin seçildiğini rahatça anlayabilirsiniz. Ancak son olarak 2012 yılında hangi ekonomik göstergenin seçildiği Merkez Bankası tarafından bugün açıklanan 2012 yılına ait cari işlemler açığı rakamları ile ortaya çıktı.

2011 yılında 77 Milyar $ olan cari açık bu yıl 28,1 Milyar $ azalarak 48,9 Milyar $ oldu.

İnternet sitelerine haber hemen düştü. Tabi sorun bunun haber yapılmasında değil. Ki Dünyanın neresine giderseniz gidin bu bir haberdir. Ancak haberin verilme şekli önemlidir. Evet cari açık düştü ama ekonomiden birazcık bile anlayan bir insan bu rakamın öyle muhteşem bir rakam olmadığını ve hala cari açığın Türkiye ekonomisi için bir sorun olduğunu bilir. Ama bizim ana akım ve yandaş medyamız bakın olaya nasıl yaklaşıyorlar, bugünkü başlıklardan birkaç örnek verelim:

“Cari açık beklentilerin altında” CNN Türk8

Cari açıkta büyük düşüş” Sabah9

Cari açık eridi!” HaberTürk10

Bakınız Türk insanı acelecidir. Okumayı sevmez. İnternet sitelerinde gezerken şöyle bir başlıklara bakar ve ilgi duyduğu haberi okur.

Bizim ana akım ve yandaş medyamız bunu çok iyi biliyor.

Ve öyle bir başlık kullanıyor ki bu başlığı okuyan kişinin zihninde doğrudan “ekonomi çok iyi” algısını yaratıyor.

Ekonominin iyi veya kötü olduğu farklı bir yazının konusu.

Fakat ekonominin öyle her yıl bir gösterge seçerek iyi olduğuna karar veremezsiniz. Ekonomiye bir bütün olarak bakıp analiz yaptıktan sonra ekonomi iyi mi kötü mü karar verebilirsiniz.

Ancak bu yıl cari açığın bir düşüş göstermesinin en önemli nedenlerinden bir tanesinin büyüme rakamlarında meydana gelen yavaşlama olduğunu unutmamak gerekir.  2012 yılının ilk dokuz aylık döneminde büyüme rakamları ortalama yüzde 2,6 olarak gerçekleşti. Son üç ayılık dönemde de büyüme açısından ekonomide bir mucize beklenmiyor.

Tüm bunların yanı sıra son 4 yıla baktığımızda, büyüme rakamları arttığında cari açık artarken, büyüme rakamları azaldığında cari açık azalmaktadır.

Sadece son 4 yıl bile bize ekonominin iç dinamiklere değil, dış dinamiklere bağlı olduğunu gösteriyor.

Dolayısı ile bu durum gelişmiş ülkelerin Emerging Markets (Yani Yükselen Piyasalar) olarak tanımladığı ülkelerden biri olan Türkiye’nin bu tanımı, yani Gelişmiş ülkelerin piyasası olmayı ne kadar hak ettiğini ortaya koyuyor.

Ve ana akım medya ile yandaş medya Türkiye Ekonomisi’nin gelişmiş emperyalist ülkelere bağımlı olarak devam etmesine ışık tutuyor.

Bu yüzden Türkiye ekonomik bağımsızlığının yanı sıra tam bağımsızlığını da kaybediyor.

Çünkü ne diyor Mustafa Kemal, “İstiklalin tamamiyeti ancak istiklal-i mali (ekonomik bağımsızlık) ile mümkündür.”

Bu nedenle yazının başında bana sorulan sorulara verdiğim “ekonomiye nereden baktığınıza bağlı” cevabı önem kazanıyor.

Ben ekonomiye tam bağımsızlık bağlamında bakıyorum.

Ya siz?

Arş. Gör. Mehmet SONGUR

1http://www.cnnturk.com/2010/ekonomi/genel/02/11/cari.acik.yuzde.67.dustu/563281.0/index.html

2http://www.ntvmsnbc.com/id/25056130/

3http://www.cnnturk.com/2010/ekonomi/genel/03/31/iste.son.10.yilin.buyume.rakamlari/570273.0/index.html

4http://www.ntvmsnbc.com/id/25076098

5http://www.sabah.com.tr/Ekonomi/2011/03/31/avrupanin-birincisi-turkiye-oldu

6http://www.sabah.com.tr/Ekonomi/2011/02/11/cari_acikta_rekor_artis

7http://www.samanyoluhaber.com/ekonomi/Cari-acik-rakamlari-aciklandi/727246/

8http://www.cnnturk.com/2013/ekonomi/genel/02/13/cari.acik.beklentilerin.altinda/696287.0/index.html

9http://www.sabah.com.tr/Ekonomi/2013/02/13/cari-acikta-buyuk-dusus

10http://ekonomi.haberturk.com/para/haber/819593-cari-acik-eridi

Yazıyı Değerlendirin!
Paylaş