Fiyat Farklılaştırması

0
7775

Önceki yazımın ürün farklılaştırması olması bir de fiyat farklılaştırması üzerine yazma gereği hissettirdi. Fiyat farklılaştırması, monopol (tekel) piyasasının içerisinde yer alan bir durumdur. Sonsuz sayıda alıcı karşısında tek bir satıcının olduğu piyasa yapısına monopol denir. Bu piyasada satılan malın ikamesi yoktur ve piyasaya giriş engellenmiştir. Piyasanın birden fazla firmanın var olmasına imkan vermemesi, teknolojiye, patente, hammaddeye sahip olması, ithalat kısıtlamaları gibi sebepler monopol piyasasına zemin oluşturur. Uzun dönemde ki zarar, firmanın piyasadan çekilmesine sebep olur.
Monopol piyasasına yöneltilen eleştirilere bakıldığında üretimi kısıtladığı, mal çeşidini sınırladığı, fiyatları yükselttiği ve farklı fiyatlar uyguladığı görülür. Fiyat farklılaştırması aşırı kar elde etmek için veya karını daha da arttırmak için aynı mal veya hizmeti belli dönemlerde farklı fiyattan satmasıdır.
Birinci, ikinci ve üçüncü dereceden fiyat farklılaştırmaları söz konusudur. Geniş bir konu olması sebebiyle eksiksiz tanımını yapmak oldukça zor olmasına karşın yaklaşık olarak şöyle ifade edilebilirler: Tüketicinin ödeyebileceği maksimum fiyattan satış yapılmasına birinci dereceden fiyat farklılaştırması denilirken; aynı müşterinin aldığı ürüne farklı miktarlarda farklı ödeme yapmasına ikinci dereceden fiyat farklılaştırması denir. Buna örnek olarak telefon operatörlerinin uyguladığı konuştuğun miktar kadar ödeme kampanyaları örnek gösterilebilir. Üçüncü dereceden fiyat farklılaştırması ise gruplar halindeki alıcılara farklı fiyat uygulanmasıdır. Kadın ve erkeklere uygulanan farklı fiyat tarifeleri üçüncü dereceden fiyat farklılaştırmasına en sık gösterilen örnektir.
Mal ya da hizmetin farklılığından değil de talep edilme derecesinden ve talep edene bağlı olarak uygulanan farklılıklardır bunlar. Mal ve hizmet hakkında tam bilgisi olmayan alıcıların fiyatın yüksek olmasını kaliteye bağlı olduğunu düşünmesi fiyat farklılaştırmasının uygulanmasını kolaylaştırabilir. Fiyat farklılaştırması genellikle hemen tüketilen mallarda, dış ticarette ve hizmet sektöründe uygulanır.
Son olarak fiyat farklılaştırması yapılabilmesinin gerekli şartlarına değinirsek: Firmalar negatif eğimli talep eğrisine sahip olmalı, endüstri fiyat esnekliklerine göre alt piyasalara ayrılabilmeli ve malın alt piyasalar arasındaki satışı veya alt piyasadaki alıcıların piyasalar arasında hareketleri olanaklı olmamalıdır.

kpss-iktisat-lisans-2013-mikro-iktisat-fiyat-farklilastirmasi
Çıkmış KPSS Sorusu

Fiyat Farklılaştırması
5 4

Ne aradılar:

  • fiyat farklılaştırması
  • fiyat farklılaştırması nedir
  • birinci derece fiyat farklılaştırması
  • 1 derece fiyat farklılaştırması
  • monopolde fiyat farklılaştırması
Paylaş