Keynes Kapitalist mi Sosyalist mi?

0
2872

Bugün FED’in kararından sonra piyasa ekonomisini en belirigin yaşamaya çalışan ya da kapitalizm olarak nitelendirdiğimiz bu ekonomik sistemi sürdüren ve belkide koruyan ülke olan ABD üzerinden geçmişe dönük düşünmeye başladım.  Çünkü Klasik ekonomi teorisi gereği devletin hiç ekonomiye müdahale etmemesi gerekiyordu!  Ancak başta FED olsun bir çok kurumla birlikte bu Kapitalist devlet piyasalara neden sürekli müdahale ediyordu?

Klasik Liberal İktisatçı Adam Smith ve sonradan kimimize göre ona karşı çıkan kimimize göre ise Smith’in yanında olan Keynes’i bir düşünelim.

Keynes ne diyordu? Klasik ekolün aksine devletin piyasadaki varlığını vurguluyor bir piyasa elemanı gibi işlem yapmasını ve doğrudan piyasaya müdahaleleri olması gerektiğini.  Hatırlarsanız Adam Smith ise devletin hiç bir şekilde piyasaya müdahalele olmamasını gerektiğini, Kamu Harcamalarını minimum düzeyde tutmasını gerektiğini, asla borçlanmaması vurgusunu ve sadece jandarma devlet olmasını düşünüyordu. Peki sadece buraya kadar verdiğim bilgiye göre evet Keynes, Smith’in aksine düşünceleri savunmuş bu nedenle Kapitalist olan Adam Smith’e karşılık devleti ön plana çıkararak Sosyalist devlete benzer savlar geliştirmişti.  Hatta iktisat fakültesinde hepimizin okuduğu ders kitaplarında biri sağda biri solda olacak şekilde bu iki ekolün farklarını anlatmak için bir grafik çizilmiş ve Smith’in dediğine göre Keynes tam tersini söylemiş! Peki o halde Keynes Sosyalist mi?

Bu konuda aslında olaya birazda Kamu Maliyesi tarafından ve dönemin mevcut şartları göz önüne alınarak bakılırsa çok daha farklı boyutlara gideceğini düşünüyorum. Şöyleki: 1929 Ekonomik Krizi etkisi henüz devam ederken oluşan kıtlık sorununa ve talep daralmasına karşılık başta endrüstri ekonomileri hissedilmiştir bu nedenle de işsizliğin maksimum, buna bağlı olarakta talebin minimum olduğu görülmüştür! İngiltere, Almanya gibi zamanın güçleri mutlaka olaya müdahale etmek zorunda kalacaklardır. Amerika ise asıl krizin kaynağı olması nedeni ile halkından pek bir şey talep edemiyor kim ne söylese yapacak düzeyinde iken Keynes’in ”Devlet Ekonomi’ye Müdahale Etsin, Gerekirse çukur açıp, çukur kapatsın…” açıklaması ile devletler en büyük güçler olarak ellerindeki tüm olanakları kullanarak ekonomiye müdahale etmeye başlıyorlar. Savaşa kadar dünyada geçerli olan İngiliz Hegemonyası , kanayan bir ülke durumuna geldi. Savaş sonrası Amerika’dan alınan borçla yeniden kurulan altın standardıyla değer kazanan pound, İngiliz ihracatının azalmasına sebep oldu. Daha az ihracat daha fazla altının dışa akımına bu da yeniden borçlanmaya neden oldu.

Sonuç olarak her krizden sonra yıllardır söylenmekte olan ‘Kapitalizim kendi kendini bitirecektir’ söylemini kanıtlarcasına olaylar gerçekleşirken Keynes ortaya attığı Maliye politikası araçları ile devletin önemini ve devletlerin yapmaları gerektiğini vurgulayarak Kapitalizm’i ölmek üzereyken kurtaran isimdir! Bu nedenle olaya sadece ezber teori ile baktığımızda Keynes’i Sosyalist, Marx ve Engels’in ideoloji ortağı olarak görmek yanlıştır!

Gerçi şöyle de ilginiç bir durum vardır, hemen her ekonomi bilimi ile ilgilenen herkes, Keynes’in kararlarından ve teorilerinden dolayı Adam Smith’e nazaran Keynes’i daha çok sevmekte, sempati beslemektedir.  Hatta kurtarıcı olarak görmektedir ,ki yukarıda da anlatmaya çalıştığım bu idi, ancak buna rağmen tamamen Devletin varlığını, bütünlüğünü, bekasını her ne derseniz diyin, Tüm üretim araçlarını elinde toplayan devlet modeli olan Sosyalizm’in öncü isimlerinden Marx ve Engels, Keynes’ten daha ileri bir Devletçi düşünce savunmuşlarsa bile ideolojik boyutta bakanlar hariç ekonomi bilimi genel çerçevesi içerisinde Keynes kadar sevilmemişlerdir, sempati duyulmamışlardır. Siz bu konuda ne düşünüyor sunuz, Adam Smith, Keynes ya da Marx hangisine sempati duyuyorsunuz bilmiyorum ancak şu konuda hepimiz hem fikiriz ki;

‘Uzun vadede hepimiz ölmüş olacağız” J.M. Keynes

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • keynes sosyalist mi
  • keynes ve sosyalizm
  • keynes kapitalist
  • neoiktisat klasik iktisat farki
  • kapitalizm keynes
Paylaş