Kısa Kısa İktisat Notları

0
1922

Sosyal medyada dolanırken denk geldiğim ve faydalı bulup sizinle paylaşmak istediğim kısa kısa iktisadi terimlerin anlamları ve özet şeklinde bilgiler bulunmakta. Kısa cevaplarla en sık rastladığımız ve kesinlikle bilmemiz gereken 50 kavramı açıklamış. Daha çok KPSS alan grubuna hazırlananlar için hazırlansa da her ekonomi öğrencisinin bilmesi gereken kavramlar yer alıyor. Öyle ki bir çok kavramı günlük yaşantımızda da duyuyoruz. Hazırlayan arkadaşımıza teşekkür ederiz.

İşte iktisatta kullanılan kavramlar ve faydalı olabilecek açıklamalar.

SORU–1 dış ticaret açığı ile cari açık arasındaki fark nedir?

CEVAP–1 Dış ticaret açığı mal ithalat ve ihracatı sonucu ithalatın fazla olması sonucu oluşan açık cari açık ise mal ithal ve ihracı yanında hizmet ithalatı ve ihracatı da göz önüne alınarak hesaplanan açık. örneğin 2011 yılı cari açık 77 milyar 89 milyon lira önceki yıla göre dış ticaret açığı 32 milyar artmış hizmet dengesinde ise fazla veriyoruz orda gelirlerimiz artmış sonuç olarak biz dış ticaret açığı vermişiz önceki yıla göre cari açık 30 milyar küsur artmış

SORU–2 swap nedir?
CEVAP-2 iki tarafın ödemelerini önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde karşılıklı olarak değiş tokuş ettikleri işlemdir risk bölüşümün de esneklik arbitraj gibi avantajlar sağlar

SORU-3 okun yasasını açıklayınız
CEVAP-3 her%2.25 in üzerindeki %1 lik ekonomik büyüme artışının işsizlik oranını %0,5 azaltacağı

SORU-4 Reel enflasyon nedir?
CEVAP-4 reel enflasyon = m3 para arzındaki büyüme – kısa vadeli faiz oranı

SORU-5 Kliring?
CEVAP-5 mal değiş tokuşunun, ihracat ithalat boyutu

SORU-6 borç servis oranı?
CEVAP-6 yıllık dış borç anapara ve faiz ödemelerinin ihracat gelirlerine oranıdır bu oranın yüksek olması devletin borçlarını ödeme yetersiz olduğunun bir göstergesidir

SORU-7 Modern büyüme yöntemleri?
CEVAP-7 solow içsel büyüme Harrod domar

SORU-8 enflasyon hedeflemesi?
CEVAP-8 Merkez bankalarının genellikle hükümetlerle birlikte, para politikası amacı olarak belli bir enflasyon rakamını hedeflemeleridir. ekonominin genel değişkenlerinin ve verilerinin dikkate alınarak belirli bir dönem için kabul edilebilir bir enf. oranının belirlenmesi ve para politikalarının belirlenen orana ulaşılacak şeklide yürütülmesidir. bu uygulama ile hükümet ve banka üzerine bir sorumluluk alıyor hedefleme beklentileri etkileyebildiği sürece nominal çapa görevi görüyor. 2001 yılından bu yana merkez bankasının birincil amacı fiyat istikrarını sağlamaktır bu hedeflemede bu yönde bir uygulama ve merkez bankasına araç seçmede bağımsızlık sağlıyor.

SORU-9 Ödemeler bilançosunda harcama kaydırıcı ve harcama değiştirici işlemler?
CEVAP-9 Harcama değiştirici işlemler; para Poe.maliye pol.devalüasyon.harcama kaydırıcı işlemler;döviz kuru dış ticaret kısıtlamaları kambiyo denetimi

SORU-10 Enflasyonist dönemde uygulanacak para politikaları?
CEVAP-10 doğrudan satış-ters repo-kanuni karşılık oranları yükseltilir.-reeskont oranları yükseltilir.kredi tavanı düşürülür.asgari ödeme oranı yükseltilir.

SORU-11 cobweb örümcek ağı teoremi?
CEVAP-11 Tarımsal ürünlerin arzı geçmiş donemin fiyatının fonks. Olduğunu için tarımsal ürünlerdeki arz fiyat değişmesini inceleyen teoremdir ve 3durum söz konusudur sürekli dalgalanmaya dengeye yönelen ve dengeden uzaklaşan durum.bir önceki yılın fiyatlarından yola çıkılarak,yeni sezon üretim kararının şekillenmesidir.

SORU-12 Senyoraj ile emisyon?
CEVAP-12 emisyon merkez bankasının dolaşıma çıkardığı para senyoraj ise emisyondan elde edilen gelir.senyoraj devletin egemenlik hakkına dayanarak elde ettiği gelirdir.
SORU-13 Dünyada sabit kuru uygulayan ülkeler?Ve neden sabit kur?
CEVAP-13 petrol ihraç eden Arap ülkeleri ve ihracat hacmi yüksek olan ülkelerdir. sebebi ithalat yaptıkları ülkelere güvensiz istikrarsız görünmemektir.

SORU-14 değer paradoksu?
CEVAP-14 suyun toplam faydası yüksek ama elmasın toplam faydası düşüktür. buradaki paradoks da toplam faydası yüksek olan suyun DEĞİŞİM DEĞERİNİN toplam faydası düşük olan elmasın DEĞİŞİM DEĞERİNDEN DÜŞÜK OLMASIDIR..

SORU-15 Soğuk hindi?
CEVAP-15 enflasyonun şok politikalarla düşürülmesini öngörmektedir. ( cold turkey)

SORU-16 tasarruf paradoksu?
CEVAP-16 Keynes klasiklerin iddia ettiği gibi her tasarrufun yatırıma dönüşmeyeceğini yapılan tasarrufların gömülemeye gidebileceğini söyler , tasarrufların bireysel olması iyi , toplumsal bir hareket olması ise eko. yi olumsuz etkiler der.

SORU-17 Çapraz kur?
CEVAP-17 iki döviz arasındaki ve her birinin üçüncü döviz ile olan paritesiyle tanımlanan kambiyo kurudur.

SORU-18 İthal ikameci politika?
CEVAP-18 ithalat yapmayıp ithal edilecek malı ülke içinde üretmek. bir nevi dışa kapalı eko.

SORU-19 Kelebek etkisi?
CEVAP-19 bir eko.krizin domino etkisi oluşturarak diğer ulkeleri de etkilemesi okyanus muhbeti

SORU-20 leontief paradoksu?
CEVAP-20 HECKSHER OHLİN TEORİSİNE GÖRE; HER ÜLKE ELİNDE EN FAZLA OLANI İHRAÇ ETMELİ EN AZ OLANI DA İTHAL ETMELİDİR.BU TEORİ TEKNOLOJİK GELİŞMELERİ GÖZ ARDI EDER VE DER Kİ TİCARET YAPAN ÜLKELERİN TEKNOLOJİK GELİŞMELERİ ÜSTÜNLÜK NİTELİĞİ TAŞIMAMAKTADIR. ama leontief ABD yi baz ele alarak bu teoriye itirazda bulunuyor ve işte paradoks bu noktada doğuyor. leontief ABD nin sermaye yoğunluğuna sahip olmasına rağmen sermaye ürünleri ihraç etmediğini tam tersine emek yoğun ürünleri ihraç edip sermaye yoğun malları ithal ettiğini söylüyor.işte bu durum HECKSHER OHLİN teorisi ile çelişiyor. bu da demek oluyor ki ABD teknolojik gelişme ile eğitimli,nitelikli işçiler ile emek ihracatı yapabiliyor.

SORU-21 giffen paradoksu?
CEVAP-21 malların fiyatı arttıkça talebin artması. talep yasasına aykırı.irlanda da fakir işçilerin patatesin fiyatı arttıkça taleplerini artırmaları şeklinde örneklenmiş tarihte

SORU-22 Arbitraj?
CEVAP-22 mal veya menkul kıymetin ucuz olduğu piyasadan alınıp pahalı olan piyasada satılması

SORU-23 Singer prebish tezi?
CEVAP-23 uzun dönemde dış ticaretin tarım ürünü ihraç eden ülkelerin aleyhine sermaye malları ihraç edenlerin lehine olacağını öne süre görüş

SORU-24 Bedelsiz ithalat?
CEVAP-24 ülkeden döviz çıkışı olmadan yurtdışında elde edilen gelir ve kazançlarla yurtdışından alınan malların ülke içine sokulmasııdır.

SORU-25 köşe dengesi
CEVAP-25 iki maldan sadece biri kullanılarak faydanın maksimize edebileceği durumu yansıtır. yani farksızlık eğrisi eksenlerden birine değer

SORU-26 bolluk paradoksu= king kanunu?
CEVAP-26 Iyi urun kotu hasılat,yada tersi durum

SORU-27 diferansiyel rant ve kıtlık rantı?
CEVAP-27 diferansiyel rant veya farklılık rantı;D. Ricardoya göre;Artan nüfus ile az verimli topraklarında tarıma açılacağı fakat ellerinde verimli toprak olanların fazla maliyete katlanmadan diğer toprak sahiplerine göre daha çok gelir edeceğini söyler. kıtlık rantı da toprak sunumunun sabit olması nedeniyle, tarımsal ürünlere yönelik toplam istemin artmasına bağlı olarak en verimsiz toprakların da üretime açılması sonucu tüm toprak sahiplerinin elde ettiği kazanç..

SORU-28 swot analizi nedir
CEVAP-28 Bir işletmenin yada kurumun güçlü veya zayıf yönlerini,fırsatlarını ve tehditlerini ayrıntılı bir şekilde analiz etmeye yarar.

SORU-29 reflasyon?
CEVAP-29 fiyatlar genel seviyesinin ykselmesine neden olmaksızın talep hacminin genişlemesine verilen addır.enflasyona neden olmadan deflasyon içindeki ekonomi dengeye getirilmeye çalısılıyor.

SORU-30 obsidional enflasyon nedir
CEVAP-30 savaş zamnında yaşanan enf.

SORU-31 merkez bankası bağımsızlığını açıkla
CEVAP-31 merkez bankasının bağımsızlığı araç bağımsızlığıdır amaç seçmede hükümete bağlıdır

SORU-32 çekim hipotezi?histerisiz etkisi
CEVAP-32 Geçici bir şokun işsizlik oranını yükseltmesi şok ortadan kalktığında işsizlik oranının eski düzeyine geri dönmemesidR.

SORU-33 dilenci komşu politikası?
CEVAP-33 Esnek döviz kuru sisteminde genişletci para pol. uygulanması sonucu diğer ülkelerin ticaret dengesini olumsuz yönde etkilemesi dünya talebinin yurtiçine kaymasıdr.yani ülke para arzını artırdıgında paranın dıs degeri düşer ve ihracatı artar. ancak bu durum diğer ülkelerinde dıs ticaret dengeleri aleyhinedr onların istihdam seviyelrini düşürür.

SORU-34 türev piyasaları?
CEVAP-34 Türev piyasaları; standartlaştırılmış türev işlem sözleşmelerinin vadeli alınıp satıldığı, gerçekleştirilen takasların bir kurum tarafından garanti edildiği, borsa bünyesinde işleyen piyasalardır. Türev piyasaları; Forward, Swap, Futures ve Opsiyon işlemlerini içermektedir.

SORU-35 varlığa dayalı menkul kıymet
CEVAP-35 Kuruluşlarn kendi ticari işlemlernden doğmş alacakları karşılığında ihraç edebilecekleri kıymetli evraktır.

SORU-36 Enflasyon vergisi?
CEVAP-36 Bende şöyle biliyorum enflasyon dönemlerinde bireyin nominal gelirindeki artis sebebiyle daha fazla harcama yapmasi böylece aradaki farki devlete bi vergi gibi aktarmis olacak

SORU-37 enflasyon telafisi?
CEVAP-37 Yatırımcıların reel kayıplara maruz kalmamak için talep ettikleri,enflasyon beklentisi ve enflasyon risk primi toplamına eşit büyüklüktedir.

SORU-38 tüfe ve deflatör farkı?
CEVAP-38 TÜFE (Açılımı: tüketici fiyatları endeksi) tipik bir tüketicinin satın aldığı belirli bir ürün ve hizmet grubunun fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren bir ölçüttür.Deflatör parasal terimlerle ifade edilmiş olan bir iktisadi faktörün (örneğin ücretler, hammadde, maliyetler vb.) değerinin gerçek değere çevrilmesinde kullanılan fiyat endeksini ifade eder.Deflatör daha gerçekçidir. tufe sabit bir mal sepetine dayanirken deflatör degisKendir

SORU-39 emisyon primi nedir?
CEVAP-39 Menkul kiymetin ihrac fiyati ile satis fiyati arasindaki olumlu fark

SORU-40 disponbilite oranı?
CEVAP-40 Mevduat kabul eden bankaların taahhütlerine karşılık olarak nakit veya kolaylıkla nakde çevrilebilir, diğer bir ifadeyle likiditesi yüksek değerler bulundurma zorunluluğu olarak ifade edilmektedir. Bankalardaki mevduat ile bu mevduata karşılık bulundurmak zorunda oldukları nakde çevrilebilecek değerler arasındaki ilişkiyi ifade eden disponibilite oranı piyasanın likiditesini etkileyen bir para politikası aracı olarak kullanılmaktadır.

SORU-41 doviz kuru sistemleri nelerdir bilgi ver
CEVAP-41 sabit döviz kuru belli bi oran belirlemek.çin ve petrol ihraç eden ülkeler bunu uygular.esnek de ise döviz kuruna müdahale edilmez piyasaya göre belirlenir.türkiye ve avrupa ülkeleri bunu uygular.kontrollü dalgalanma ise belli bi aralık belirlenir ve orda serbest bırakılır fazla uygulanmaz

SORU-42 bebek endüstrileri tezi?
CEVAP-42 yeni gelişen endüstrilere gelişene kadar destek verip onların diğer endüstrilere karşı korunması olayı

SORU-43 cari açık nedir?cari açık bütçe dengesini nasıl etkiler?cari açığı kapatmak için ne gibi politikalar izlenmeli?
CEVAP-43 Cari açık bir ülkenin ürettiğinden fazla harcaması anlamına gelir. Ürettiğinizden fazla yaptığınız bu harcamayı diğer ülkelerden borçlanarak karşılarsınız.Eğer ürettiğinizden fazla harcamayı kazançlı yatırımlar için yapıyorsanız, borçlarınızı ödersiniz. Yok eğer bu harcamayı ancak uzun sürede geri dönüşü olabilen kamu yatırımlarında ya da bütçe açığını kapatmada kullanıyorsanız, dışarıdan bunun için borçlanıyorsanız, işte o zaman cari açık mutlaka sorun olur. İç tasarruflar arttığı takdirde, dışarıdan yatırım için borçlanmaya gerek olmaz. Bu nedenle de tüketimi kısmak için faizlerin artırılması düşünülür. Oysa faizlerle tasarruflar arasındaki ilişki sanıldığı gibi kuvvetli değildir. Çünkü insanlar sürekli gelirlerine göre harcama yapar, ancak düzensiz gelirlerini tasarruf ederler.

SORU-44 Köşe dengesi?
CEVAP-44 diğer adı köşe çözümü bazı mallar söz konusu olur ki birlikte tüketilmektense tek başına tüketilmeleri daha fazla fayda sağlarlar bu şekilde farksıklık eğrisi orijine iç bükey olur ve bütçe doğrusuna köşe dengesinde teğet olurlar yani artan marjinal ikame oranı vardır örneğin çay ile dondurma

SORU-45 beylik hakkı?
CEVAP-45 senyoraj geliridir.Hükümetin para basma hakkını kullanarak elde ettiği gelir.

SORU-46 Revalüasyon?
CEVAP-46 ülke parasının yabancı paralar karşısında değerini yükseltmek

SORU-47 paranın dolaşım hızı?
CEVAP-47 Paranın bir eko.de belli bır donemde kac defa el değistirdgni gosteren katsayı

SORU-48 para politikası?
CEVAP-48 M.b fiyat istikrarını saglamak ıcin para pol eko.mudahale edrek eko.deki mal ve hizmet bilesimlerinin degismesine ndn olan politikalardır

SORU-49 plasman nedir
CEVAP-49 Plasman girişimcinin mevcut bir işletmeyi ya da işletmenin hisselerini satın olmasıdir bu kişi için bir yatırımken ekonomi için yatırım niteliği taşımaz buna plasman denir

SORU-50 Depresyon?
CEVAP-50 ekonomide iki çeyrek üst üste deflasyonun yaşanması ekonomik büyümenin negatif olması üretimin durması yada yavaşlaması stokların artması işsizliğin artması yani ülkede kuş bile uçmaması

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • iktisat kısa not
  • obsidional enflasyon
  • türkiye iktisat tarihi kisa not
  • emisyon nedir? iktisat
  • harcama kaydirici ve harcama degistirici islemler
Paylaş