Kur Nereye Gider?

276_Mahfi_EgilmezPiyasada geçerli olan döviz kuruna nominal döviz kuru deniyor. Örneğin 26 Eylül Cuma günü TL’nin USD nominal kuru 2,00 idi.
Reel döviz kuru, iki ülkenin para birimleri arasında geçerli olan nominal döviz kuruyla aynı mal ya da mal gruplarının bu iki ülkede geçerli satış fiyatlarının karşılaştırılmasıyla hesaplanan kurdur. Bize nominal döviz kurunun hangi oranda gerçekçi olduğunu gösterir.
Reel döviz kurunu tam olarak hesaplayabilmek için karşılaştırmaya esas alınan mal ya da malların iki ülkede de aynı standartla üretiliyor olması gerekir. Örneğin bu karşılaştırma için şişe suyunu alamayız çünkü her ülkede farklı kaynaklardan elde edilen farklı şişelere konulan farklı tatlardaki  sular satılıyor. The Economist Dergisi, bu karşılaştırmalar için dünyanın her yerindeki Mc Donalds fast food restoranlarında aynı standartla üretildiği bilinen Big Mac sandviçini karşılaştırmalarına esas alıyor. Biz de Big Mac üzerinden hesaplamamızı yapalım.
Reel döviz kurunu hesaplayabilmek için şöyle bir denklem kullanıyoruz:
ReR = e (P/P*)
Bu denklemdeki harflerin anlamları da şöyle:
ReR: Reel Döviz Kuru
e: Nominal (geçerli olan döviz kuru)
P: İlgili malın karşılaştırmaya konu ülkedeki yerel para cinsinden fiyatı
P*: İlgili malın baz alınan ülkedeki fiyatı
Haziran ayında Big Mac sandviçi ABD’de 4,36 USD’ye (ABD fiyatı 4 kentteki satış fiyatlarının ortalaması olarak alınıyor), Türkiye’de 8,50 TL’ye satılıyordu. Haziran ayında Türkiye’de geçerli USD TL nominal kuru 1,87 idi. Şimdi bu değerleri denklemimizde yerine koyalım:
e = 1,87
P = 8,50 TL
P*= 4,36 USD
ReR haz = 1,87 (8,50 / 4,36)
ReR haz= 3,65 USD
Demek ki Big Mac, Türkiye’de ABD’ye göre (4,36 – 3,65=) 0,71 USD daha ucuza satılıyor. Bu, TL’nin, Haziran ayında, USD’ye göre yaklaşık yüzde 20’ye yakın oranda aşırı değerli olduğu anlamına geliyor.
Şimdi de Eylül ayında (26 Eylül Perşembe) geçerli olan değerleri denkleme yerleştirip Eylül ayı için reel kur hesabını yapalım. Big Mc fiyatlarında Haziran ayına göre bir değişme söz konusu değil.
e = 2,00
P = 8,50 TL
P* = 4,36 USD
ReR eyl = 2,00 (8,50  / 4,36)
ReR eyl = 3,90 USD
Demek ki Big Mac, Türkiye’de Eylül sonunda ABD’ye göre (4,36 – 3,90=) 0,46 USD daha ucuza satılıyor. Bu, Haziran ayına göre 0,25 USD’lik düzeltme yaşanmış olmasına karşılık TL’nin, Eylül ayında USD’ye karşı hala yüzde 12’ye yakın aşırı değerli durumda bulunduğunu gösteriyor.
TL’nin reel döviz kurunun USD ile bire bir örtüşmesi için kurun 2,24 dolayında olması gerekiyor.
ReR = 2,24 (8,50 / 4,36)
ReR = 4,36 USD
Demek ki Eylül ayında geçerli Big Mac fiyatlarıyla bakarsak reel döviz kurunun sıfır olması yani USD’ye göre aşırı değerli veya aşırı değersiz olmaması için nominal döviz kurunun 2,24 olması gerekiyor. Oysa söz konusu tarihte nominal döviz kuru 2,00 idi ve dolayısıyla yukarıda hesapladığımız gibi TL, USD’ye karşı hala aşırı değerli idi.
Bir başka bakış açısı (Devamı için tıklayınız…) ==> http://www.mahfiegilmez.com/2013/09/kur-nereye-gider.html#more
MAHFİ EĞİLMEZ
Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • döviz nereye gider
  • dviz kurlar nereye gider
  • kur nereye gider
  • kur nereye gidiyor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir