MB İkilemde Kaldı

0
1311

 

Bilindiği üzere Merkez Bankası’nın 17 Aralık sürecinde ani yükselen döviz kurlarını dengede tutmak amacıyla yaptığı faiz arttırma politikası , an itibariyle kurumu hangi yönde karar vereceği noktasında zor duruma soktu. 17 Aralıkta 2.07 TL ye denk gelen dolar 24 Ocakta 2.33 TL seviyesine ulaştı.

Döviz kurlarındaki genel artışa bir dur demek adına MB faizleri , 24 Ocak Çarşamba günü gece yarısı müdahale ederek arttırmak zorunda kaldı. Politika faiz oranı % 4.5’ten % 10’a yükselmiş oldu. Gecelik repo faiz oranını % 7.75’ten % 12’ye çıkardı.

2014 yılı sonu enflasyonunun % 9.5 oranında olması tahmin ediliyor. Bu enflasyon artışının bir sebebi ithal ara girdi mallarındaki artıştan kaynaklanır. Üretim maliyetlerinin artması malın fiyatının ve toplam talebin azalacağını gösterir. Döviz kurlarında bu ani artış , aynı miktarda malı daha yüksek fiyatlara satın almanıza sebep oldu. Bu olgu maliyet enflasyonunu özetler nitelikte. Yani ülkemizde şuan maliyet enflasyonu var. Bu durumdan çıkmak için , döviz kurlarının normale dönmesi beklenmelidir. Döviz fiyatını aşağıya çekmek içinde faizi yükseltmeliyiz.

O dönemde(29 ocak) MB faiz oranını belirlerken Avrupa sıralamasında birinci sıraya oturdu. Amaç sıcak paranın diğer Avrupa ülkelerine gitmeden direk ülkemize gelmesi. Gelen yatırımcı reel piyasayı canlandıracak.

Peki yatırımcı çekmenin tek yolu faiz arttırmak mı ?

Yabancı yatırımcı çekmek için ; vergi indirimi , KOBİ’lere destek , faiz indirimi , gümrük vergisi istisnası gibi yöntemlere başvurarak da yatırımcı çekebiliriz. Ancak ekonomi üzerinde , diğer yöntem yani sıcak para kadar hızlı etki göstermeyebilir. Finansal piyasaya yapılan yatırım , reel piyasaya yapılan yatırımdan zaman açısından daha etkilidir.

Hindistan yabancı yatırımcıyı ülkesine çekmek için bugünlerde ‘’Make İndia’’ projesini başlattı. Vergi ve bürokrasi yolundaki engelleri azaltmaya yönelik olan bu proje Başbakan Narendra Modi’nin önderliğinde kamuoyuna duyuruldu. Bir başka teşvik projesini Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev, Rusya’da yatırım yapmak isteyenlerin Rus vatandaşlığına geçmesini kolaylaştıran kararı imzaladı.

Örneklerde de görüldüğü üzere tek yol faiz değil , ancak ülkemizin girmiş olduğu darboğazdan çıkması için MB faizi kullanmak zorunda. Teşviklerin getirisi uzun zamanlı olabilir. O yüzden bize aniden gelen yatırımcıyla kuru normale döndürecek sıcak para gerekli.

Hükümet kanadından da faiz oranının indirilmesi yönünde yoğun talep ve baskı var. Ancak MB talepler doğrultusunda hareket etmeyerek bağımsız olduğunu bir kez daha kanıtlamış oldu. Hükümet kanadının da MB işine karışması etik bir olay değil. Sonuçta hükümet tarafından 2001 yılında MB bağımsız oldu.

MB faizleri düşürürse , enflasyonla mücadelede etkisiz kalır. İste o zaman temel hedefinden şaşmış olur. Çünkü MB temel görevi fiyat ve finansal istikrarı sağlamaktır. Enflasyonla mücadele etmeden bu istikrarın sağlanması beklenemez. Faizler düşse ne olur ? Reel piyasa canlanacak , daralma yaşayan otomotiv , inşaat sektörleri düşük faizli krediler sayesinde tekrar hareket kazanacak.

Yani sonuç olarak MB , Enflasyonla mücadele ve Reel piyasayı canlandırma arasında kalmış durumda.

 

HARUN LEBE

Yazıyı Değerlendirin!
Paylaş