Merkez Bankasının Görevleri

0
2061

Merkez Bankasının Görevleri

Son zamanlarda en çok tartışılan kurumların başında gelen merkez bankası yaptığı ve yapmadığı işlerden dolayı bir çok kişi tarafından eleştirilirken bir çok kişi tarafından da savunulmaktadır. Kimileri merkez bankasının görevini aştığı ve bu yetkisi dışında yaptığı işlerden dolayı ekonomiye zarar verdiğini düşünürken kimileri de merkez bankasının görevini tam anlamıyla yapmadığı ve ekonomiye yeterli müdahale etmediği yönünde düşünürler.
Peki ama merkez bankasının görevleri ve yetkileri nedir? TCMB hangi işlerden sorumludur, hangi araçlarla hangi amaca hizmet etmelidir?
Kısaca maddelemek gerekirse merkez bankalarının görevleri arasında: Banknot yani kağıt para basmak, “Türkiye’de TBMM’ye ait olan para basma yetkisi süresiz olarak Merkez Bankasına devredilmiştir. Türkiye’de banknot basma ve ihraç etme hakkına sahip olan tek bankadır.
Ülkedeki altın ve döviz rezervlerini saklamak ve yönetmekle görevli olan kurum Merkez Bankasıdır.
“Merkez Bankası, para ve kur politikalarına olan güveni sağlamak ve bu politikaları desteklemek, Hazinenin yabancı para iç ve dış borç servisini gerçekleştirmek için gerekli döviz likiditesini bulundurmak, iç ve dış şoklara karşı kırılganlığı azaltmak ve uluslararası piyasalarda ülke ekonomisine duyulan güveni artırmak için rezerv tutmaktadır. Merkez Bankası, rezervlerin yönetiminde ülke menfaatlerine öncelik vermektedir.”
“Ödeme sistemlerinin sağlıklı, güvenli, risksiz ve süratli çalışması da Merkez Bankasının görevleri arasında yer almaktadır. “
Yukarıdaki tanımlardan da anlaşılacağı üzere TCMB ekonominin kalbi konumundadır. Yukarıda saydığımız merkez bankasının görevleri ve yetkilerinden farklı olarak biraz da merkez bankasının amacı hakkında bilgi vermekte fayda var. Bildiğiniz üzere TCMB’nin asli amacı fiyat istikrarını korumaktır. Merkez Bankası fiyat istikrarını sağlamayı temel amaç edinmiş olup o amaca ulaşmak için diğer amaçları ve her türlü aracı kullanmakta yetkisizdir. Hep tartışılan merkez bankalarının bağımsızlığı burada ön plana çıkıyor. Fiyat istikrarı belirlenirken sadece araç bağımsızlığı tanınarak aslında merkez bankasına bir engel uygulanıyor.
Biraz da merkez bankası yukarıdaki görevlerini gerçekleştirmeye çalışırken kullandığı araçlardan bahsetmek gerekirse her türlü açık piyasa işlemi, her türlü finansal aracı, ki bunlar içerisinde döviz kuru, faiz oranı gibi değişkenler de mevcut, kullanmakta yetkisi bulunmakta. Şimdiye kadar çoğunluklu olarak faiz üzerinden piyasayı kontrol etmeye çalışırken faize ek olarak Rezerv opsiyon katsayısı (ROK), zorunlu karşılık oranları gibi enstrümanları da kullanmaya başladı.
merkez-bankasinin-gorevleri
Bu açıklamalardan sonra, ülke parasını korumak, yönetmek ve dışarıdan gelebilecek şoklara karşı önlem almak eğer merkez bankasının görevleri arasında ise bunları gerçekleştirmek için de her kararı alma yetkisinde olduğunu düşünüyorum. Kolay uygulanabilir ve çabuk işleyen faiz oranları üzerinden olabileceği gibi diğer araçlarla da olabilir. Bunun seçimi tamamen merkez bankası para politikası kuruluna kalmış bir karardır. Neticesinde hepsi piyasayı yönlendirmek için gerçekleştirilen girişimlerdir.
Biz her ne kadar TCMB’yi eleştirsek te elindeki veriler ışığında en doğru kararı verenin yine onlar olacağını düşünüyorum. Çünkü biz olaya tek taraflı bakarken merkez bankasının görevleri doğrultusunda farklı açılardan baktığını düşünüyorum. Bu nedenle merkez bankasının görevlerini yerine getirilmesi konusunda özgür bırakılması gerektiğini savunuyorum.

Merkez Bankalarını daha iyi anlamak ve verdiği kararları daha iyi yorumlamak için tavsiye ettiğim diğer makaleler:

Türkiye’de Merkez Bankası ve Bağımsızlık Türleri

Merkez Bankası’nın Faiz Politikası ve İşleyişi

Merkez Bankası Ne Yapmaya Çalışıyor?

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • tcmb görevleri
  • merkez bankası ve görevleri
  • merkez bankasının bağımsızlığı ve görevleri
  • merkez bankasının görevleri
  • türkiyede kagit para basma yetkisine sahip olan banka hangi bankadir
Paylaş