Milli Ekonomi Modeli’ne Göre Emisyon Konusu

0
1468

EKONOMİ KÜRSÜSÜ YAZIM-23.01.2013

Milli ekonomi modeli’nin fikir babası Prof.Dr.Haydar Baş ‘ın  Emisyon(Piyasa da dolaşan banknot) ile ilgili  şu tespitlerde bulunuyor:

‘’Bir ekonomi sürekli büyüme istiyorsa piyasada GSMH’nin 1/3 kadar paranın bulunmasını temin etmeli, her yıl hedeflediği büyüme oranı kadar emisyonu arttırmalıdır. Bu bir iktisat kuralı olduğu gibi bir matematik hesabıdır. Bu güne kadar sürekli büyümeyi sağlayamayan ekonomi modelleri, emeğin devreye girmesiyle ürettikleri mallardan kazandıkları serveti tekrar üretime döndürmek yerine faize yönlendirdiklerinden ülkeleri eninde sonunda resesyona ve stagflasyona sokmuşlardır. Bu durumdan kurtuluşun tek çaresi emisyonu arttırmaktır. Fertlerin elinde olması gereken para faizle bloke edilince piyasada talep oluşmaz. Talep oluşmayınca arz da kısıtlanmış olur. Bunun aşılabilmesi için emisyonunu genişletilmesinin yanında faiz de kaldırılmalıdır. Emisyon gelişi güzel genişletilmez. Emisyon üretime mukabil ya da devreye konulabilecek emek kadar genişletilmelidir.’’

Haydar Bey’in bu düşüncesine katılıyorum. Aslında ABD’de aynı politikayı uygulayarak piyasa da parasal emisyon hacmine çare bulmaya çalışıyor. Son para politikasın’da yer alan 0,25’lik rezerv para uygulamasının emisyonu arttırmak amacıyla merkez bankası nezdinde para depolama olarak adlandırabiliriz. Tabiki emisyonu üretimle arttırmak için bir çaba ve bir enerji gerektiriyor. Buraya kadar her şey normal seyrediyor Asıl sıkıntı burada başlıyor, Bankacılık sisteminin yarattığı sanal paraya maalesef ekonomik sistemler çare üretemiyor. Tek bir çare var üretimle büyüyerek ve ihracatı arttırarak ekonominin emisyon oluşturması ile sorunun çözülebilecegini ifade edebiliriz.
Maliyet Enflasyon ile ilgili şu tespitlerde bulunuyor:
‘’Türkiye’de yaşanan “maliyet enflasyonu” ekonomi yetkilileri tarafından hala tespit edilememiş ve gerekli yapısal önlemler alınamamıştır. Enflasyon DİE’nin hesapladığı eksi enflasyon rakamlarına objektif bir gözle bakıldığında stoklarını eritmek için zararına satış yapan girişimcinin içler acısı hali görülecektir. İş adamı mal ve hizmet üretmekte ancak piyasada para olmadığı için malına müşteri bulamamaktadır.  Türkiye’de üretimle mal mukabili para tedavülde olmadığı için, talep senelerden beri istenilen seviyede olamamıştır. O bakımdan üretim ve mal mukabili emisyonun var olması bir iktisat kanunudur.  Türkiye bunu yapacağı yerde parayı piyasadan çekerek maliyet enflasyonunu hortlatmış, IMF’nin yanlış teşhisi münasebetiyle de talep enflasyonu kurallarını uygulamıştır. Böylece para darlığı gittikçe artmış, ismi konmamış bir stagflasyon dönemi birkaç seneden beri yaşanmaktadır. Bu badireyi aşmak için para darlığına emisyonu genişleterek son vermek, piyasaları paraya kavuşturmak lazımdır. O takdirde para darlığı aşılır, emisyonla beraber tedavüle giren para ekonomiyi bu badireden çıkartarak, bütün kesimlerin yüzünü güldüren bir kurtarıcı olur. İşte Milli Ekonomi Modeli, ekonominin çarklarının dönmesi ve her yıl büyümenin sağlanması için emisyonun her yıl belli oranda genişletilmesini bir iktisat kuralı haline getirmiştir. ‘’

Haydar Bey’in maliyet enflasyon konusundaki düşüncelerinde haklılık payı var ancak normal Enflasyonun son on yılın en düşük rakamlara ulaştığını ifade edebiliriz.Piyasa da en büyük sorun emisyon hacminin yetersiz olması ve sanal para ile sistemin dönmesi nedeniyle sistem sıkıntı yaşamaktadır. Haydar bey’in ifade etmeye çalıştığı nokta şudur, ABD’deki gibi merkez bankası piyasada ki işlem hacmi kadar paranın karşılığının merkez bankasında olmasının piyasaya güç verecegini bu güçle büyümeye engel resesyonun aşılabilecegini ifade etmektedir.Haydar beyin direkt olarak parasal tabanda para basarak piyasaya sürmek enflasyonu tetikleyebilir burada Merkez bankası para bassa bile bu parayı bir güvence olarak bulundurması zorunlu durumda kullanması ya da bir rezerv karşılığı para bulundurması olarak ifade edebiliriz.Herkesin anlayacagı şekilde emisyon hacmini arttırmak için ABD modelinin hayata geçirilmesinin ekonomiye güç katacagını ifade etmeye çalışıyor.

Not: Bu yazılar kimseye ya da bir kurum,teşkilata akıl vermek yada bir menfaat elde etmek amacıyla yazılmıyor,Bu yazılar bir gazeteninin ekonomi sayfasında yazan ekonomi yazarının yazdığı bir yazı gibi değerlendirilmesini okuyucularımdan rica ediyorum. Akademik anlamda yazdığımız ve paylaştığımız yazılar için öneri ve eleştirilerinizi bekliyoruz. Yorum bölümüne düşüncelerinizi yazabilirsiniz.

Ben yazılarımla seviniyorum,yazılarımla kendimi geliştiriyorum.inşaallah iyi bir yazar olmak için çaba sarfediyorum.

Selam ve sevgiyle,

Bülent Hin

 

Yazıyı Değerlendirin!

Ne aradılar:

  • haydar başın milli ekonomi modeli kitabını nereden temin debilirim
Paylaş